DBRS: «Ασφυκτική» η πίεση του πολέμου για τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο

Ο οίκος αξιολόγησης Morningstar DBRS εκτιμά ότι η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή είναι ένας εξωτερικός κίνδυνος για την ελληνική οικονομία και αρχίζει να αποτυπώνεται με μετρήσιμο τρόπο στις μακροοικονομικές προβλέψεις, επηρεάζοντας άμεσα και το επενδυτικό αφήγημα για τις τράπεζες. Οι πρώτες αναθεωρήσεις είναι ενδεικτικές της αλλαγής κλίματος, καθώς η Τράπεζα της Ελλάδος τοποθετεί την ανάπτυξη για το 2026 στο 1,9%, από 2,1% προηγουμένως, ενσωματώνοντας τις επιπτώσεις από την ενεργειακή αβεβαιότητα και τη γεωπολιτική αστάθεια. Αντίστοιχα, η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου έχει μειώσει την πρόβλεψη για το ΑΕΠ στο 2,7%, κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες, ακόμη και υπό την υπόθεση περιορισμένης διάρκειας της κρίσης.

Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάλυση της Morningstar DBRS αναδεικνύει το βασικό διαρθρωτικό ζήτημα για τον τραπεζικό κλάδο, που είναι η δυσανάλογα υψηλή εξάρτηση των ελληνικών και κυπριακών οικονομιών από τον τουρισμό και τη ναυτιλία.

Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά: τα δάνεια προς μεταφορές και αποθήκευση αντιστοιχούν στο 19,8% των επιχειρηματικών δανείων στην Ελλάδα και στο 11,2% στην Κύπρο, έναντι μόλις 5,5% στην ΕΕ. Αντίστοιχα, η έκθεση στον τουρισμό φτάνει το 11,1% στην Ελλάδα και το 21,2% στην Κύπρο, πολλαπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Τι δείχνει η κατάσταση στη ναυτιλία

Η ναυτιλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολυπλοκότητας της συγκυρίας. Η ανακατεύθυνση δρομολογίων λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει σε αύξηση των αποστάσεων, των ασφαλίστρων και του κόστους μεταφοράς, ασκώντας ανοδική πίεση στους ναύλους.

Ενσωματώνει και μεσοπρόθεσμο κίνδυνο: η αύξηση του λειτουργικού κόστους, σε συνδυασμό με πιθανή επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου, μπορεί να συμπιέσει τα περιθώρια κερδοφορίας και να επιβαρύνει την πιστοληπτική ικανότητα των εταιρειών.

Για τις ελληνικές τράπεζες, η έκθεση στη ναυτιλία είναι μεν υψηλή, αλλά χαρακτηρίζεται από διαφοροποίηση και ισχυρές εξασφαλίσεις, καθώς τα δάνεια είναι σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένα με την αξία των πλοίων και δραστηριοποιούνται σε διεθνείς αγορές.